Süper kütleli kara delikler genellikle evrendeki en yıkıcı kozmik yapılar olarak biliniyor. Galaksilerin merkezlerinde bulunan bu devasa cisimler, çevrelerindeki gaz ve tozu yutarak büyüyor, hatta çok yaklaşan her şeyi yok edebiliyor. Ancak yeni bir araştırma, bu “kozmik canavarların” aynı zamanda evrendeki en büyük gezegen fabrikaları olabileceğini öne sürüyor. Süper kara deliklerin etrafı gezegen fabrikası olabilir
Yayımlanan yeni çalışmaya göre, aktif galaksi çekirdeklerinin (AGN) merkezindeki süper kütleli kara delikleri çevreleyen dev gaz ve toz diskleri, milyonlarca gezegenin oluşumuna ev sahipliği yapabilir.
Bilim insanları gezegenlerin normalde genç yıldızların çevresindeki gaz ve toz disklerinde oluştuğunu düşünüyor. Ancak araştırmacılar, aktif süper kütleli kara deliklerin çevresindeki dev disklerin dış bölgelerinde de benzer koşulların bulunduğunu belirtiyor.
Özellikle “torus” adı verilen dış halkalarda sıcaklık ve yoğunluk değerlerinin, yıldız sistemlerindeki gezegen oluşum bölgelerine şaşırtıcı derecede benzediği tespit edildi. Bu durum, toz parçacıklarının bir araya gelerek zamanla gezegen çekirdekleri oluşturmasına olanak tanıyabilir.
Jüpiter’den daha büyük dünyalar ortaya çıkabilir
Araştırmayı yürüten New York Şehir Üniversitesi’nden Barry McKernan ve ekibi, kara delik disklerinin fiziksel özelliklerini içeren gelişmiş bilgisayar modelleri geliştirdi. Simülasyonlar, tozun ne kadar hızlı kümelendiğini, oluşan gezegenlerin büyüklüğünü ve milyonlarca yıl boyunca ne kadar gaz ile madde toplayabileceklerini hesapladı.
Sonuçlar, bu aşırı koşullarda gezegen oluşumunun mümkün olduğunu gösterdi. Üstelik araştırmacılara göre AGN diskleri, evrendeki en büyük gezegen popülasyonlarına sahip olabilir.
Yoğun madde akışı ve güçlü yerçekimi nedeniyle bu bölgelerde oluşan gezegenlerin, yıldızların çevresinde doğan gezegenlerden çok daha hızlı büyüyebileceği belirtiliyor. Bazı gezegenlerin Jüpiter’den bile daha büyük kütlelere ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Gezegenler yıldızlara dönüşebilir
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise bazı gezegenlerin büyümeye devam ederek yıldız kütlelerine ulaşabilme ihtimali. Bilim insanları, yoğun gaz ve toz birikiminin bazı cisimleri doğrudan yıldız haline getirebileceğini düşünüyor.
Çalışma ayrıca, büyük ölçüde tozdan oluşan ve mevcut gezegen sistemlerinde benzeri bulunmayan egzotik gök cisimlerinin de ortaya çıkabileceğine işaret ediyor.
Araştırma, süper kütleli kara deliklerin yalnızca yıkıcı yapılar olmadığını, aynı zamanda yeni dünyaların doğduğu bölgeler olabileceğini öne sürüyor. Ancak bu sıra dışı senaryonun doğrulanabilmesi için gelecekte yapılacak gözlemlerden elde edilecek kanıtlara ihtiyaç duyuluyor. Eğer sonuçlar doğrulanırsa, astronomların gezegen oluşumuna dair mevcut anlayışı kökten değişebilir ve kara delikler evrenin en büyük “gezegen üretim merkezleri” olarak yeniden değerlendirilebilir.
