Jack Dorsey’nin kurucusu olduğu finansal teknoloji şirketi Block, yapay zeka odaklı dönüşüm sürecinde tarihinin en sert küçülme adımını attı. Şirket, küresel çalışan sayısını 10 binin üzerinden 6 binin altına düşürecek şekilde 4 binden fazla kişiyi işten çıkarma kararı aldı. Böylece Block’un personel sayısı neredeyse yarıya inmiş olacak. Karar sonrası yatırımcıların tepkisi ise pozitif oldu. Şirket hisseleri, açıklamanın ardından yüzde 24’e varan artış gösterdi.
Sebebi yapay zeka
Dorsey, hissedarlara gönderdiği mektupta ve sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, alınan kararın temelinde yapay zekanın iş yapış biçimlerini kökten dönüştürmesi olduğunu vurguladı. Dorsey’e göre yapay zeka, şirket kurmanın ve yönetmenin ne anlama geldiğini temelden değiştiriyor.
Ünlü girişimci, önümüzdeki bir yıl içinde çoğu şirketin benzer bir sonuca vararak yapısal değişikliklere gideceğini savundu. Dorsey, “Bu farkındalığa erken ulaştığımızı düşünmüyorum. Bence çoğu şirket geç kalıyor. Önümüzdeki yıl çoğu şirketin aynı sonuca varacağını ve benzer yapısal değişiklikler yapacağını düşünüyorum” diyerek bunun yeni bir trend olacağını savundu.
Block çatısı altında faaliyet gösteren ödeme sistemi Square, dijital finans uygulaması Cash App ve müzik platformu Tidal da yeniden yapılanma sürecinin parçası olacak.
Şirket, 2024’ten bu yana birkaç tur işten çıkarma gerçekleştirmişti. Ancak bu kez ilk defa iş gücü azaltımının doğrudan yapay zeka yatırımları ve otomasyon stratejisiyle bağlantılı olduğu açıkça ifade edildi.
Şirket, yeni stratejiye geçiş kapsamında 500 milyon dolara kadar yeniden yapılanma maliyeti oluşabileceğini açıkladı. Buna karşın yayımlanan finansal rapor, geçen yılın son çeyreğinde ürün ve hizmetlere yönelik güçlü talep sayesinde kârlılığın arttığını gösterdi. Öte yandan ABD’de işten çıkarılan çalışanlara 20 haftalık maaş + her kıdem yılı için 1 hafta ek ödeme, mayıs sonuna kadar hak edilmiş hisse kazanımı, 6 aylık sağlık sigortası, şirket cihazlarının devri ve geçiş süreci için 5 bin dolarlık destek sağlanacak. ABD dışındaki çalışanlara ise bulundukları ülkenin mevzuatına göre benzer destek paketleri sunulacak.
Teknoloji sektörü bu etkinin altında
Block’un hamlesi, teknoloji sektöründeki daha geniş bir trendin parçası olarak değerlendiriliyor. 2026’nın çalışma biçimlerinde dramatik değişim yılı olacağını dile getiren Mark Zuckerberg, yapay zeka sayesinde geçmişte büyük ekipler gerektiren projelerin artık tek bir yetenekli çalışan tarafından tamamlanabildiğini söylemişti.
Son dönemde Amazon da 16 bin kişiyi işten çıkarmış, birkaç ay önce ise 14 bin pozisyonu daha kapatmıştı. Benzer şekilde Meta, Microsoft ve Google da yapay zeka yatırımlarını artırırken personel azaltımına giden şirketler arasında yer aldı. Güncel verilere göre teknoloji sektöründe sadece bu yıl 30.000’den fazla kişi işten çıkarıldı.
Günümüzde birçok teknoloji firması, yazılım geliştirme süreçlerinde otomatik kod üreten sistemler kullanıyor. Anthropic tarafından geliştirilen Claude Code ve OpenAI’ın Codex aracı bu alandaki örnekler arasında gösteriliyor. On yıllardır yüksek uzmanlık gerektiren görevlerin otomasyona açılması ise iş gücü piyasasına ilişkin kaygıları artırmış durumda. Sektörde yaşanan bu durum, “Hayalet GSYİH” riskini artırarak ciddi yapısal sorunlar doğurabilir.
